+31 6 18 13 95 52 info@circuloco.nl
 
Interview

Rob van der Velden

Atelier Dutch
Atelier Dutch
Circuloco forms
Wie zijn jullie en wat doen jullie voor Circuloco?

Mijn naam is Rob van der Velden van Atelier Dutch. Wij zijn de architect als partner van Circuloco. Wij hebben het gebouw samen met Jim van der Wardt (The Crazy Smile) ontworpen en helemaal uitgetekend.

 

Zijn jullie de enige partij die dit ontworpen heeft?

Normaal ontwerpen we volledig zelfstandige gebouwen in opdracht van een opdrachtgever, maar in dit geval hebben we het echt samen met Jim gedaan. Het interieur en de tuin hebben wij niet gedaan, maar puur het gebouw hebben wij helemaal uitgetekend.

 

Kenden jullie Jim al voor Circuloco?

Wij zitten samen in de dezelfde bedrijfshal, de Steiger 24. Dat is een soort creatieve broedplaats waar allemaal creatieve bedrijven en makers samen komen. Zo werken we samen met elkaar. In dit geval lag er een idee van Jim en daar zijn we samen in gedoken. We hebben een inspiratiedocument gemaakt hoe je circulair kan bouwen en daarmee zijn we naar de gemeente en de Floriade organisatie gegaan. Daar hebben we heel snel- heel veel enthousiasme gezien en zo zijn we daar samen op doorgegaan. Nadat we het ontwerp nogmaals gepresenteerd hebben, is de gemeente ook partner geworden. Vanaf de bouwvraag tot daarna zijn we betrokken geweest, zodat het gebouw gebouwd kon worden.

 

Hoe is dit plan in samenwerking met Jim zo ontstaan?

Jim heeft duizend ideeën per dag en hij loopt over van creativiteit. Hij heeft altijd het idee gehad om zelf een gebouw te maken wat te maken heeft met duurzaamheid en circulariteit. Dat is ook waar hij voor staat. Waar wij elkaar ontmoet hebben, is het maken van dit paviljoen en deze op de Floriade te laten landen. We zijn uiteindelijk in samenspraak met de Floriade op deze kavel (13) beland omdat dit een hele goede plek is: Je zit aan de rand vlakbij de entree, tegenover het poffertjeshuis en naast de grachten. De gemeente heeft toen gezegd: Deze plek verdient dit gebouw.

Het idee was om hier een tijdelijk paviljoen te maken, wat we uiteindelijk weer uit elkaar kunnen halen. We kunnen delen van dit gebouw weer in een andere vorm, een grotere vorm, ergens op de Steiger terug bouwen. Het is dan een plek waar Jim zou kunnen zitten, maar ook waar wij zouden kunnen zitten.

 

Waarom wilden jullie hier graag aan meedoen?

Allereerst omdat we dat Jim gunnen, maar dat natuurlijk niet alleen. Ten tweede zou je kunnen zeggen dat je als Almeers architectenbureau betrokken hoort te zijn bij de Floriade, maar ook dat is niet alleen de reden. Het gaat om de diepere gedachte er achter. Hier hebben we eigenlijk een soort testcase om te kijken wat circulair bouwen betekent. Daar hebben alle partners elkaar eigenlijk ontmoet. Het is net als voor iedereen een project waar je van alles tegenkomt, bijvoorbeeld uitdagingen die samenhangen met Circulair bouwen.

 

Welke uitdagingen zijn jullie tegen gekomen?

Een voorbeeld daarvan: Het idee was om met stalen kozijnen te werken. Dan is het niet alleen zo dat we met oude kozijnen nieuwe architectuur maken, dat wisten we nog niet toen we de bouwaanvraag indienden. We hebben een gebouw uitgetekend, waarbij we de belangrijke constructieve delen goed hebben uitgetekend. Dat zijn onder andere de 4 containers die voor stevigheid en stabiliteit zorgen, maar ook de stalen balken die daar tussen zitten. Met de invulling van de gevel wisten wij nog niet wat voor en waar kozijnen gevonden zouden worden. Die hebben we dan ook open gelaten. We hebben ze wel ingetekend in de bouwaanvraag, maar met de aantekening (in overleg met de vergunningen en Toezicht en Handhaving van de gemeente Almere): er komt nog een tekening aan als we precies weten welke kozijnen we hebben. Met uitvoerig overleg is dat zo gelukt.

Op het moment dat de kozijnen er waren, hebben we ze ingemeten en hebben we een hele pui, maar ook de lantaarn die gemaakt is, opnieuw gedimensioneerd. Dat betekent dat we de afstand tussen houten balken hebben aangepast, terwijl de constructie eigenlijk hetzelfde is gebleven. Door ook zo in het proces te staan, op basis van het materiaal wat je in handen krijgt, past het ontwerp zich daar op aan. Het is een wezenlijke omgekeerde gedachte. Je begint eigenlijk met het materiaal en daar maak je een ontwerp op. Normaal maak je een ontwerp en daar zoek je materiaal bij. Hier is dat precies omgekeerd. Dat is ook een belangrijke les geweest en daar hebben we als bureau op die manier goed aan bij kunnen dragen.

We waren het eerste paviljoen wat de vergunning had en we waren snel aan het bouwen, wat ook te danken is aan Van Wijnen. Dat heeft er mee te maken dat wij als bureau meteen de omschakeling hebben gemaakt dat dit circulair type bouwen om een ander proces vraagt. Daar hebben we met elkaar over gesproken en bedacht: hoe gaan we dit varkentje wassen? Het resultaat staan we nu in.

 

Zijn er nog meer uitdagingen op jullie pad gekomen?

Die uitdagingen hebben vooral te maken met het karakter van het paviljoen. Het is een tijdelijk paviljoen op een evenement. Het betekent dat je over een aantal dingen minder hoeft na te denken. Het hoeft namelijk niet altijd van binnen warm te zijn. Het is ook niet verplicht voor een tijdelijk gebouw om nooduitgangen aan te geven. Aan de andere kant is het natuurlijk een evenement. Het moet breed en ruim genoeg zijn, stevig genoeg zijn op het dak zodat er grote groepen mensen op kunnen lopen. Je moet er met een evenement dus rekening mee houden dat er meerdere mensen in het paviljoen lopen.

 

Doen jullie dit soort projecten vaker of was dit ook voor jullie een nieuwe ervaring?

Dit is wel het eerste project in deze categorie. Als bureau werken wij aan allerlei projecten, klein en groot door heel het land. Bijvoorbeeld stedenbouwkundige projecten tussen de 500 en 5000 woningen en allerlei gebouwen voor woningcorporaties en zorginstellingen. Naast al dat werk willen wij 1 keer per jaar een bijzonder project doen. Vorig jaar is er een Tiny House ontworpen met volledige waterstoftechnologie en dit jaar is dat Circuloco. Van deze bijzondere projecten hopen we wat te leren, waar we in kunnen investeren. Het levert niet altijd wat op, behalve heel veel kennis, energie en kansen.

Voor de wereld tuinbouw tentoonstelling in China een jaar of 10 geleden, hebben wij het Nederlandse paviljoen daar ontworpen. Dit deden wij samen met nog 2 Nederlandse bureaus en een Chinees partnerbureau. Dit gebouw hebben we gebaseerd op het Nederlandse watersysteem. Daar hebben we destijds de zilveren medaille voor gewonnen. Wij vinden het dan erg leuk dat zo’n wild idee uitgroeit tot een mooi gebouw. Daarom vonden wij Circuloco ook zo’n mooi project. Hier hebben wij ons belangeloos aan gekoppeld, net zoals alle andere partijen die hier bij betrokken zijn.

 

Wat zijn jullie eigen ambities op het gebied van duurzaamheid en circulariteit?

Daar ontkom je niet aan. Als het gaat over duurzaam bouwen, natuurinclusief of circulariteit, dan zien we dat deze thema’s de komende jaren nog veel belangrijker zullen zijn dan nu. Het betekent dat je daar op tijd bij moet zijn om daar niet alleen een reputatie over op te bouwen, maar ook om kennis te ontwikkelen. Wanneer de opgave steeds belangrijker wordt, wat wij bij onze opdrachtgevers merken, dan ben je als architect al interessanter als je die kennis kan overbrengen. Wij zien het niet als een bijzondere ambitie, maar als iets wat normaal zou moeten zijn. De circulariteit wordt steeds belangrijker en normaler in onze vak beoefening en met zo’n project als deze, stellen we onszelf vooraan op in het nieuwe denken.

 

Hoe zit het met de materialen die voor Circuloco zijn gebruikt? Is dat allemaal circulair?

Als het gaat om bijvoorbeeld energie worden de ambities elk jaar bijgesteld. En dat is ook zo met circulair bouwen. Bij dit gebouw is het niet zo dat hier alleen maar gerecycled materiaal in zit, dus iets wat eerst in een ander gebouw zat verwerkt. Ook hier zitten nieuwe materialen in, bijvoorbeeld deze houten balken. Die zijn nieuw aangeschaft, maar wel met het idee dat ze gedemonteerd kunnen worden en daarna hergebruikt kunnen worden. Circulariteit wil niet alleen zeggen dat je met afval bouwt, maar ook dat je alles wat je toepast in een gebouw, weer kunt hergebruiken. Het gaat erom dat we dit materiaal weer op een ander project of plaats kunnen toepassen.

Circuloco Paviljoen